
Ik volg ze allemaal op Twitter, antiracisten, feministen, anti-globalisten, anarchisten, atheïsten, rechts-radicalen noem ze maar op. Ik geniet van al die draadjes waarin zij elkaar bekrachtigen, overtroeven en tegenstanders op vaak hilarische grove wijze van hun tijdlijn blazen. Het lijkt allemaal heel modern maar wat zij doen is al van alle tijden. De oude Grieken wisten het al het gaat om geloofwaardigheid (ethos), emoties (pathos) en rede (logos) en noemden dat de retorica. De kunst van het overtuigen. Velen op internet proberen het en falen jammerlijk. Zij denken geloofwaardigheid te verkrijgen door hun eigen alledaagse waarheidjes te spuien door op de verkeerde momenten hun emoties ten toon te spreiden en werkelijk te geloven dat eerlijkheid het langste duurt. Voor hen heb ik deze handleiding geschreven.
Geloofwaardigheid (ethos)
Zonder deze pijler onder uw activisme bent u als een boom zonder wortels die bij de geringste tegenwind tegen de vlakte slaat. Veranker uw geloofwaardigheid in bestaande maatschappelijke misstand en het daarbij behorende isme. U kunt zelf een isme verzinnen, maar daar zou ik mij als beginnend activist niet aan wagen. Trouwens er zijn er genoeg en voor ieder wat wils. Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan?
Kies een isme dat bij u past (er zijn lijstjes op internet te vinden) en – dit is heel belangrijk – eentje waarmee u het isme van uw tegenstander in diskrediet kunt brengen. Hebt u een hekel aan antiracisten en feministen? Ga dan niet bazelen over ‘onze cultuur’, dat is veel te vaag. Verzin iets concreets, bijvoorbeeld dat deze clubjes een culturele elite vormen die de gewone hardwerkende man hun wil opleggen en voilà u hebt een -isme te pakken, het elitarisme.
Emoties (pathos)
Aan alleen een geloofwaardig verhaal heeft u niets. Uw boom der waarheid staat immers in een bos met vele andere bomen. U zult zich moeten onderscheiden, uw boom moet het stralende middelpunt worden. Groots en met een immens bladerdak dat de zon voor de anderen verduistert.
Begin bij het martelaarschap. Dat betekent niet dat u gelijk dood moet, die optie is er altijd nog als uw boodschap is aangeslagen en u een groot aantal volgers heeft. Leg de nadruk op uw persoonlijke lijdensweg. Overdrijf uw eigen lijden en hoe u zich gedwongen voelde om op te staan tegen dit onrecht. Vertel hoe u zich in uw leven vernederd en geknecht heeft gevoeld maar toch uw idealen trouw bent gebleven, ook al heeft u die gisteren pas verzonnen. Het doet er niet toe. Het gaat tenslotte om uw geloofwaardigheid en niet om de waarheid. Dan ontpopt zich de Messias die u nu eenmaal bent. U neemt uw volgers spreekwoordelijk mee naar het moment waarop u bent opgestaan en tot het besef gekomen dat u degene bent die het onrecht moet bestrijden Dat zou u natuurlijk liever niet doen maar de nood is te hoog. Toon uw woede over al dit onrecht en laat een traan over de gevolgen waar u en uw volgers onder lijden. Misschien ervaren uw volgers die gevolgen nog niet zo. Dat is aan het begin van uw activisme nog geen punt, u pepert ze er gewoon dagelijks in bij uw volgers. U vergroot ze uit en als het u uitkomt verzint u er gewoon een paar bij die plausibel klinken. Vervolgens vertelt u gloedvol verhaal over de betere wereld die u nastreeft en waarin het specifieke onrecht niet meer voorkomt. Maak grote gebaren en gebruik gezwollen taal met veel metaforen. Laat uw volgers hunkeren naar die nieuwe wereldorde en beseffen dat de anderen die willens en wetens in de weg staan.
Hebt u dit goed neergezet, dan kunt u een stapje verder gaan. Het onrecht en het lijden dat u en uw volgelingen wordt aangedaan rechtvaardigen dat u degenen die dat doen eens stevig de oren wast. Nu kunt u naar hartenlust de anderen voor schut zetten, beledigen en uitschelden. Houdt u zich vooral niet in u wordt er alleen maar sympathieker van in de ogen van uw volgers.
De rede (logos)
Uw boom staat, uw uitbundige kleurrijke bladerdak ritselt oorverdovend in de wind. Echter die bladeren moeten wel ergens aan vast zitten. Dat is de rede, die legt de verbinding tussen uw geloofwaardige boodschap en de emotie waarmee u die vertelt.
Dé grote fout die hier vaak wordt gemaakt is dat men denkt dat de rede iets te maken heeft met waarheid en feiten. Als u bijvoorbeeld werkelijk denkt dat u met het ware verhaal over de herkomst van zwarte piet de discussie kunt beslechten zit er echt een steekje bij u los. De rede in de retoriek van de activist is niets anders dan een logisch klinkend verhaal dat bij voorkeur niet is te objectiveren. Denk dan aan de ‘witte bubbel’, ‘de islamisering van Nederland’ of ‘de boze witte man’. De logos lijkt niet zo belangrijk als de pathos of de ethos, maar onderschat u hem niet. Uw volgelingen mogen u dan wel als hun Messias zien en hunkeren naar de utopie die u hen heeft voorgehouden, ze zijn niet allemaal dom. U moet dus een logisch en consistent verhaal hebben, waarmee u uw boodschap onderbouwt. Dat u dit verhaal bij elkaar heeft geflanst met halve waarheden, verbanden heeft gelegd die nauwelijks zijn of die u zelf heeft verzonnen doet er niet toe. U kunt er vergif op innemen dat uw tegenstanders u hierop zullen aanvallen, laat ze! Het is uw waarheid en ondertussen ook de waarheid van uw volgers geworden. Trouwens wie gelooft uw tegenstanders nog?
En dan komt de dag dat u merkt dat u een reputatie heeft. Al uw noeste arbeid heeft vruchten afgeworpen. Uw boom staat fier in het uitgedunde bos. Bespeel nu uw aanhangers en opponenten. Uit steeds extremere meningen waarvan uw volgers smullen en uw tegenstanders walgen. Blijf ze een stap voor laat ze op ú reageren, hun opwinding voedt uw reputatie en macht. Irriteer hen, zorg dat zij hun zelfbeheersing verliezen. Hun felle reacties zullen uw waarheid bevestigen. Kijk maar eens naar de reacties op de antiracisten en feministen en hoe zij hierin hun gelijk menen te zien. Dan beïnvloedt u de opinie niet langer, nee u maakt zelf de opinie!
De enige die u nu nog kan bedreigen bent u zelf. Ga niet echt geloven in u eigen grootsheid en retoriek. Hoewel het in eerste instantie door uw volgers zal worden toegejuicht als u dat wel doet, zullen zij u op de lange duur als een baksteen laten vallen als u zich als een zonnegod gaat gedragen. Sus uw geweten, mocht dit ooit opspelen omdat u niets vermoedende individuen of groepen heeft belasterd met u retoriek. Maak u zelf wijs dat u dit doet voor de rechtvaardige strijd en ja daarbij vallen soms onschuldige slachtoffers. Want als je ergens niets aan hebt als activist, dan is het wel een geweten.
Erichem, 8 juli 2017